پرثوه نامه

گالیکش / بخش :

شهرگالیکش زادگاه من است من فرزند این شهر هستم تلاش کردم برای این مادر زیبا و بردبار و با گذشت که اشتباهات و ندانم کاری های فرزندانی چون من را می بیند ام و گذشت می کند فرزندی خوبی باشم و بدی های مرا ببخشد.این گزارش را با هدف معرفی شهرم تهیه کرده ام باشد که سبب خوشنودی مادرم را فراهم کرده باشد.از خوانندگان وبلاگ برای کاستی های ان پوزش خواسته چنانچه نیاز به عکس و آگاهی های بیشتری دارند به نویسنده وبلاگ به نشانی گفته شده مراجعه کنند.

محیط طبیعی

   بخش گالیکش از نظر جغرافیایی بین 15 – 55 تا 7-56 طول شرقی و 5-38 تا 8-36 عرض شمالی قرار دارد ، و حدود 200 متر از سطح آبهای آزاد جهان ارتفاع دارد . این بخش محل تلاقی سه استان گلستان ، خراسان شمالی ، سمنان است ، و به عنوان گلوگاه استان در منتهی الیه شرق استان بشمار می آید.این بخش از شمال به شهرستان های کلاله و گنبد کاووس ، از جنوب به استان سمنان ، از شرق به استان خراسان شمالی و  شهرستان بجنورد و از غرب به مینودشت محدود و متصل می شود. بخش گالیکش تا شهر مینودشت ( مرکز شهرستان ) 7 کیلومتر ، تا سه راهی کلاله 5 کیلومتر و تا گرگان ( مرکز استان ) 123 کیلومتر فاصله دارد.

1-2- مساحت گالیکش :

     بخش گالیکش حدود 1000 کیلومترمربع و شهر گالیکش حدود 200 هکتار مساحت دارد ، گالیکش دومین شهر ، شهرستان مینودشت و یکی از چند شهر مهم استان گلستان به شمار می آید.

1-3- ناهمواریهای ( توپوگرافی ) بخش گالیکش :

     این بخش از دو قسمت کوهستانی و جلگه ای تشکیل شده است.

الف ) قسمت کوهستانی :

     نواحی جنوبی و شرقی این بخش دنباله کوه های البرز شرقی است. ( حداکثر ارتفاع در خوجه قنبر 2550 متر ). در نواحی شرقی نقاط کوهستانی آن از طریق ارتفاعات جنگل گلستان به ارتفاعات بجنورد متصل می گردد ، و از طرف شمال به کوهپایه های کم ارتفاع منتهی می شود .

ب) قسمت جلگه ای :

     اراضی جلگه ای این بخش در شمال و غرب ناحیه کوهستانی قرار گرفته است . این اراضی به سبب مرغوبیت جنس خاک از حاصلخیزی بالایی برخوردار می باشند .

کوهها و ارتفاعات و دره های بخش گالیکش :

نیلکوه :معروفترین کوه منطقه ، نیلکوه 7. این کوه با ارتفاع 748 متر ، در 5 کیلومتری شمال شرقی مرکز شهرستان مینودشت واقع شده است. جهت کوه شمال شرقی – جنوب غربی بوده و مختصات جغرافیایی قله آن به طول 28- 55 و عرض 16 -37 می باشد. گالیکش و روستای سرچشمه در غرب و شمال غربی این کوه واقع شده اند.

بیلی کوه :

      این کوه با ارتفاع 1299 متر در محدوده گالیکش ، دهستان قراولان و در 41 کیلومتری شمال شرقی مرکز شهرستان مینودشت واقع شده است . جهت کوه ، شمالی – جنوبی بوده و مختصات جغرافیایی قله آن به طول 47-55 و عرض 26 – 37 می باشد.

پاکندس :

     این کوه با ارتفاع 1200 متر در محدوده بخش گالیکش ، دهستان نیلکوه ودر 21 کیلومتری شرق مرکز شهرستان واقع شده است. جهت کوه شمال شرقی – جنوب غربی بوده و مختصات جغرافیایی قله به طول 37-54 و عرض 42-36 می باشد.

قله کله قندی :

     این کوه با ارتفاع 1207 متر در محدوده بخش گالیکش ، دهستان ینقاق و در 5 کیلومتری شمال شرقی مرکز شهرستان مینودشت واقع شده است. جهت کوه ، شمال غربی – جنوب شرقی بوده و مختصات جغرافیایی قله به طول 30-55 و عرض 17-37 می باشد. روستاهای سرچشمه و تلوستان در غرب کوه قرار گرفته اند.

ییلاق :

     این کوه با ارتفاع 2174 متر در بخش گالیکش ، دهستان ینقاق و در 45 کیلومتری شمال شرقی مرکز شهرستان واقع شده است. جهت این کوه ، غربی – شرقی بوده و مختصات جغرافیایی قله به طول 54-55 و عرض 20-37 می باشد کوه در حد فاصل استانهای سمنان و مازندران قرار گرفته است .

اگراستل :

     این کوه با ارتفاع 1186 متر در محدوده بخش گالیکش ، دهستان نیلکوه در 18 کیلومتری شرق شهرستان مینودشت واقع شده است . جهت کوه ، شمال شرقی – جنوب غربی بوده و مختصات جغرافیایی قله آن به طول 35-55 و عرض 14-37 می باشد .

     از جمله سایر کوهها می توان لاشخور کمر ( در جنوب شرقی شهر گالیکش )، کوه نارودال ، کوه سرحمام و سرکوه واقع در حد فاصل شمال جاده گالیکش به فارسیان ، کوه قره کله در چقر بش قارداش ، کوه قلچه در کرنگ کفتر ، کوه سیاه کنده در جوار روستای لیرو ، کوه تقی کشته و کوه سیجان در اطراف روستای سیجان ، کوه فرامرز ، کوه قازانا و کوه کیارام در اطراف فارسیان را نام برد.

3-کوهها و ارتفاعات در محدوده پارک ملی گلستان :

     پارک ملی گلستان ، منطقه ای کوهستانی و دارای آب و هوای گوناگون است . بنابر این ارتفاعات آن نیز از نظر گیاهی ، جانوری و اقلیمی ویژگی های متفاوتی دارد . نوسانات ارتفاع در این پارک از 500 متر تا به بیش از 2000 متر می رسد ، به طوری که ارتفاعات پارک را می توان به سه ناحیه تقسیم کرد .

الف ) ناحیه اول :

     این ناحیه در بخش جنگلی قرار گرفته و ارتفاعات آن به جز در نقاط صخره ای کلا پوشیده از جنگل های هیرکانی است. ارتفاعات مشخص آن عبارتند از :

1-   کوه های آلو باغ :

     این کوه ها در جنوب غربی پارک قرار داشته و از بلندترین ارتفاعات پارک ملی گلستان به شمار می روند.بعضی از نقاط این کوه ها ارتفاعی بیش از 2000 متر از سطح دریا دارند.

2-   کوه های گلستان وایشی :

     این ارتفاعات نیز در قسمت غربی پارک و مشرف بر شاهراه آسیایی قرار دارد . قسمت هایی از این ارتفاعات صخره ای بوده و اکثر آنها پوشیده از جنگل است .

3-   ارتفاعات فرغون – زاو – داش خرمن :

     این ارتفاعات واقع در شمال غربی پارک ، بوسیله دره های متعدد از هم جدا می شوند . در ناحیه فرغون و زاو صخره های متعددی در این ارتفاعات به چشم می خورد . بلندترین ارتفاع در این کوه ها تا 1550 متر از سطح دریا است .

4-   ارتفاعات کندسکوه و دشت شاد :

     این ارتفاعات جنگلی در منتهی الیه جنوب غربی پارک قرار دارد .

ب ) ناحیه دوم :

     این ناحیه شامل نقاطی با پوشش بیشتر به صورت درخت زارهای پراکنده و علفزار است ، ارتفاعات این ناحیه دارای جنگل های پراکنده اورس بوده و دره های آن پوشیده از درختچه ها و بیشه های مخصوص گذرگاهی است . مشخص ترین ارتفاعات آن عبارتند از :

1- ارتفاعات آلمه :

     این ارتفاعات در جنوب شرقی پارک واقع شده است ، و شامل کوه های دو طرفه دره آلمه است ، که در سمت غربی به تخت آلمه که بلندتر از ارتفاعات شرقی می باشد ، متصل است . کوه های آلمه در ارتفاعات دارای پوشش اورس و در منتهی الیه غربی دره آن پوشیده از درختچه های مخصوص نواحی گذر گاهی نظیر زرشک و ولیک و ناحیه ی شرقی دره آن دارای درختچه های مانند تاغ است .

2-   ارتفاعات قردره و درگرمانلی :

     این ارتفاعات در شرق پارک و غرب گردنه یاغتیکان و تقریبا به موازات ارتفاعات آلمه از شرق به غرب امتداد دارد ، و دارای پوشش اورس است .

3-   ارتفاعات قره قاشلی و قورتو :

     این ارتفاعات در شمال پارک و جنوب جاده سولگرد به لهند رود قرارگرفته و دارای درخت های پراکنده اورس است .

4-   ارتفاعات دیورکجی و سوفی قورچی :

      این ارتفاعات تقریبا در مراکز پارک قرار گرفته و یکی از نواحی گذرگاهی پارک ملی گلستان است ، که درختان اورس و سایر درختان و درختچه های جوامع گذرگاهی مانند زرشک ، سیاه تلو و ولیک در گستره ی مراتع آن پراکنده دارد .

ج ) ناحیه سوم :

     این ناحیه شامل ارتفاعاتی بدون پوشش درختی و از کوه های خشک ایران است . این ناحیه پراکندگی بسیار کوچکی در جنوب شرقی پارک گلستان دارد ، و رشته کوه سرخ را که به کوه های آلمه و گردنه یاغیتکان متصل است ، در بر می گیرد . از طرف جنوب به دشت میرزا بایلو تنها به دشت پارک ملی ختم می شود .

دره ها :

     پارک ملی گلستان دارای دره های متعددی است ، که ذکر تمامی آنها مقدور نیست ، و تنها به ذکر چند دره مشهور آن بسنده می شود :

1-   دره آلما :

     مشهور ترین دره پارک است ، که از منتهی الیه شمال دشت میرزابایلو شروع و به چشمه آلمه ختم می گردد . جهت این دره شرقی – غربی بوده و در ارتفاعات دو طرف آن درخت اورس و کف آن و در نواحی شرقی گیاهان کویری مانند : تاغ و غرب آن پوشیده از درختچه هایی مانند : سیاه تلو ، زرشک ، کیکوم ، پالاخور و ولیک است. دره آلمه یکی از بهترین زیستگاه های قوچ و میش اوریال در کشور است .

2-   دره آق سو :

     این دره در جنوب پارک و درست در مرز استان های خراسان و گلستان قرار گرفته و دو طرف آن پوشیده از جنگل است ، صخره های فراوانی دارد ، و از زیستگاه های کل و جزو مرال پارک محسوب می شود .

3-   دره آبشار :

     این دره  در پنج کیلو متری شرق تنگه گل در کنار شاهراه آسیایی واقع و در دره جنگلی کوچکی است ، که انتهای آن آبشار بلند و زیبایی قرار دارد .

4-   دره سوارباغی :

     دره ای صخره ای و جنگلی است ، که از پشت ساختمان های تنگه گل شروع می شود ، و رو به شمال تا تخت سوار باغی ادامه دارد ، و یکی از زیستگاه های مرال ، کل ، بز ، گراز ، خرس و پلنگ در پارک ملی گلستان است.

5-   دره آلی دالی :

     امتداد این دره نیز تقریباً از شمال به جنوب بوده و مدخل ان پوشیده از جنگل است ، در این دره چشمه های متعددی تشکیل آب دائمی داده و به رودخانه دوغ می ریزند .

6-   دره آدناسد :

     از جمله دره های جنگلی شمال شاهراه آسیایی است ، که شمال آن ارتفاعات صخره ای دارد.

7-   دره آدم چغران :

     این دره دو شعبه دارد ، که در محل بوزاغان واقع در کنار شاهراه آسیایی به هم می پیوندند ، یکی از شعب شمالی – جنوبی است ، و دیگری به صورت نیم دایره پس از عبور از جنگلهای بسیار انبوه به سمت غرب به شمال تنگه گل منتقل می شود .

8-   دره جمشید آباد:

     این دره که جهت تقریبی ان شمال به جنوب است ، در غرب پارک واقع شده و از جنگلهای ناحیه خزری با درختان تنو مند پوشیده شده و از زیستگاه های بسیار مهم مرال ، توکا و گراز است . ناحیه جنگلی انتهای آن در نزدیکی شاهراه آسیایی به جنگل خان روشن شهرت دارد ، و محورهای آن با فضاهای باز و عاری از پوشش زیستگاه قرقاول است . یک جریان آب دائمی نیز از دره قزقلعه و ارتفاعات دشت شاد و کندسکوه سر چشمه گرفته و به رودخانه دوغ می ریزد .

9-   دره فرغون :

     این دره در منتهی الیه شمال غربی پارک واقع شده و یکی از زیبا ترین دره های پارک ملی گلستان به شمار می رود ، ورود به این دره بدون آشنایی قبلی مشکل است ، و اطراف آن صخره های مرتفع و پوشیده از جنگل دارد.

10- دره قرنکی جنگل :

      در شمال شاهراه آسیایی و در آخرین حد جنگلهای پهن برگ بعد از پیچ سلیمان کشته واقع شده و منتهی الیه شمالی آن پس از انحراف به سمت شرق به تخت آلمه ختم می شود ، این دره تقریباً یکی از سرچشمه های اصلی رودخانه دوغ است .

11- دره قز قلعه :

     این دره در جنوب پارک واقع شده و پوشیده از جنگلهای ناحیه خزری است ، و زیستگاه های قوچ و میش ، کل ، بز ، مرال و خرس به شمار می رود . آب جاری این دره به سمت دشت جریان دارد.  

12- دره آلو باغ :

     این دره نیز از دره های جنوبی پارک است ، و آب جاری آن به سمت خارج پارک جریان دارد .

13- دره شاه تیغ :

     این دره در جنوب شاهراه آسیایی واقع شده و دارای آب جاری است ، که آب آن به رودخانه دوغ می ریزد .

14- دره دگر مانلی :         

     یکی از دره های وسیع شرق پارک است ، که در آن آب جریان داشته و پوشش های متراکمی از گونه افرا در آن دیده می شود .

15- دره کرکولی :

     این دره نیز در نزدیکی آلمه واقع شده و دارای آب است ، و امتداد آن شرقی – غربی است . دره کرکولی در ناحیه گذر گاهی جنگل به مرتفع تشکیل شده است .

16- دره خشک :

      جهت آن غربی – شرقی و دارای جنگل های باز اورس و پوششی از بوته های استپی است . این دره نقاط صخره ای دارد ، و زیستگاه کل ، بز ، قوچ و میش است .

17- دره نکار بندی :